Bài báo nhấn mạnh xu hướng ứng dụng các giải pháp kết cấu hiện đại như nhà khung thép kết hợp tấm panel ALC, bê tông liên hợp thép và gỗ kỹ thuật thay cho kết cấu truyền thống, mang lại nhiều lợi ích vượt trội. Các giải pháp này giúp rút ngắn thời gian thi công, tối ưu chi phí nhân công và tổng thể đầu tư, đồng thời đảm bảo chất lượng, linh hoạt trong thiết kế và giảm thiểu phát thải carbon. Việc sản xuất cấu kiện tại nhà máy và lắp dựng tại công trường đang trở thành mô hình chủ đạo, nâng cao hiệu quả và kiểm soát chất lượng. Tuy nhiên, để thúc đẩy ứng dụng rộng rãi, cần có các cơ chế, chính sách và chỉ dẫn kỹ thuật đồng bộ từ các cơ quan quản lý, khuyến khích sử dụng vật liệu xanh và giải pháp lắp ghép.
Ứng dụng Giải pháp Kết cấu Hiện đại
Ông Lê Minh (Cầu Giấy, Hà Nội), người đang lên kế hoạch xây dựng tư gia cho phụ huynh tại Thanh Hóa, chia sẻ về việc gia đình ông đang ưu tiên xem xét giải pháp nhà khung thép kết hợp tấm panel bê tông khí chưng áp ALC, một lựa chọn vượt trội so với kết cấu bê tông cốt thép truyền thống.
Gỗ kỹ thuật đã và đang được triển khai rộng rãi trong đa dạng loại hình công trình.
Ông Minh nhận định, giải pháp tiên tiến này không chỉ rút ngắn đáng kể thời gian thi công, tối ưu chi phí nhân công và hạ thấp vốn đầu tư cho phần kết cấu, mà còn đảm bảo chất lượng vượt trội nhờ quy trình sản xuất vật liệu công nghiệp hóa nghiêm ngặt.
Xu hướng ứng dụng các giải pháp kết cấu hiện đại không chỉ giới hạn ở các công trình dân dụng mà còn lan rộng mạnh mẽ sang nhiều loại hình dự án khác. Điển hình tại Mù Cang Chải (Yên Bái), một nhà hàng tiệc cưới đã được thi công bằng công nghệ kết cấu liên hợp thép – bê tông, minh chứng cho sự linh hoạt và hiệu quả của phương pháp này.
Theo ông Nguyễn Cường, chủ đầu tư dự án, quá trình sản xuất cấu kiện đồng bộ tại nhà máy và việc lắp dựng nhanh chóng tại công trường đã góp phần rút ngắn thời gian hoàn thành đáng kể. Hơn nữa, các cấu kiện này không chỉ đáp ứng tối ưu yêu cầu về khả năng chịu lực mà còn mang lại sự linh hoạt, phóng khoáng trong tổ chức không gian kiến trúc, hoàn toàn phù hợp với công năng sử dụng của công trình.
Tối ưu Hiệu quả Đầu tư
Thị trường xây dựng đang chứng kiến sự bùng nổ của các vật liệu và giải pháp kết cấu đổi mới, không chỉ nhằm mục đích đẩy nhanh tiến độ mà còn hướng tới việc tối ưu hóa hiệu quả đầu tư toàn diện trong suốt vòng đời của mỗi công trình.
Ông Đỗ Mạnh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bê tông Xuân Mai, tiết lộ rằng tấm tường Acotec Xuân Mai được sản xuất trên dây chuyền công nghệ tiên tiến từ Elematic (Phần Lan). Vượt trội so với tường gạch truyền thống, sản phẩm này với kích thước lớn, dễ dàng lắp ghép tại công trường, từ đó giúp rút ngắn thời gian thi công, giảm thiểu sự phụ thuộc vào lực lượng nhân công và điều kiện thời tiết bất lợi.
Ngoài những lợi ích về tiến độ, chi phí đầu tư cũng là một trong những yếu tố cốt lõi được các chủ đầu tư đặc biệt quan tâm khi cân nhắc lựa chọn vật liệu và giải pháp xây dựng đột phá.
Các doanh nghiệp trong ngành nhận định rằng, nếu chỉ tập trung so sánh chi phí vật liệu hoặc cấu kiện riêng lẻ, một số giải pháp mới có thể có mức đầu tư ban đầu chênh lệch so với phương pháp truyền thống. Tuy nhiên, hiệu quả thực sự cần được nhìn nhận một cách tổng thể, bao gồm toàn bộ quá trình từ thời gian thi công, chi phí nhân công, chi phí kết cấu cho đến thời điểm công trình đi vào khai thác.
Kiến trúc sư Nguyễn Huy Hiển nhấn mạnh, thay vì chỉ chú trọng chi phí khởi điểm, giá trị của một công trình phải được thẩm định dựa trên toàn bộ vòng đời sử dụng. Đối với các công trình sử dụng gỗ kỹ thuật, hiệu quả không chỉ đến từ tốc độ thi công vượt trội mà còn ở khả năng giảm tải trọng, kiểm soát chất lượng chặt chẽ và đặc biệt là giảm thiểu đáng kể lượng phát thải carbon.
Thêm vào đó, trọng lượng nhẹ của sản phẩm góp phần giảm tải đáng kể cho công trình, tối ưu hóa thiết kế móng, cột và dầm. Bề mặt tấm phẳng cùng kích thước chính xác cho phép giảm thiểu đáng kể khối lượng công tác trát và hoàn thiện, từ đó tiết kiệm vật liệu, chi phí nhân công và hạn chế phát sinh chất thải xây dựng. Các ưu điểm nổi bật khác bao gồm khả năng cách âm hiệu quả, chống cháy vượt trội và độ bền cao.
Trong lĩnh vực kết cấu gỗ kỹ thuật, Kiến trúc sư Nguyễn Huy Hiển, Giám đốc Kỹ thuật Tập đoàn Trần Đức, chỉ ra rằng xu hướng xây dựng đang dịch chuyển mạnh mẽ từ phương pháp thi công truyền thống tại công trường sang mô hình sản xuất cấu kiện tại nhà máy và lắp dựng tại hiện trường. Các cấu kiện gỗ tiên tiến như GLT (Glulam), CLT (Cross Laminated Timber) hay hệ nhà tiền chế bằng gỗ, được gia công với độ chính xác cao, đã giúp rút ngắn thời gian thi công từ 30-50% so với phương pháp truyền thống, giảm thiểu đáng kể nhu cầu nhân công tại công trường, kiểm soát chất lượng tốt hơn và hạn chế tối đa ảnh hưởng từ điều kiện thời tiết.
Bên cạnh đó, kết cấu gỗ với trọng lượng nhẹ hơn bê tông còn góp phần giảm tải trọng lên hệ móng, đồng thời giảm thiểu lượng phát thải carbon đáng kể trong toàn bộ vòng đời của dự án.
Về phần mình, ông Nguyễn Thế Cường, CEO Trường Giang Group, chia sẻ rằng giải pháp kết cấu liên hợp thép – bê tông được phát triển dựa trên nguyên lý kết hợp ưu việt giữa thép và bê tông, mang lại khả năng vượt nhịp lớn, tối ưu hóa không gian sử dụng và rút ngắn đáng kể thời gian thi công. Quy trình sản xuất cấu kiện tập trung tại nhà máy kết hợp với việc lắp ráp cơ học tại công trường còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm khói bụi, hướng tới mục tiêu xây dựng xanh bền vững.
Cần Cơ chế Thúc đẩy Công nghiệp hóa Xây dựng
Mặc dù mang lại vô số lợi ích vượt trội, việc ứng dụng rộng rãi các vật liệu và giải pháp kết cấu đổi mới vẫn đang đối mặt với không ít rào cản.
Tiến sĩ Hoàng Tuấn Nghĩa, Giảng viên Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, nhận định rằng trong bối cảnh các yêu cầu về phát triển đô thị xanh, tiết kiệm tài nguyên, công nghiệp hóa xây dựng và tối ưu hóa chi phí ngày càng cấp thiết, các giải pháp kết cấu liên hợp đang dần trở thành xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn đòi hỏi sự tính toán kỹ thuật phức tạp, kiểm soát chất lượng thi công nghiêm ngặt và sự đồng bộ toàn diện ngay từ giai đoạn thiết kế ban đầu.
Tiến sĩ Trần Bá Việt, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Bê tông Việt Nam, khẳng định rằng việc chuyển dịch sang công nghiệp hóa ngành xây dựng là một yêu cầu cấp thiết nhằm mục đích rút ngắn thời gian thi công, nâng cao chất lượng công trình, tối ưu hóa chi phí nhân công và gia tăng hiệu quả kinh tế – kỹ thuật tổng thể.
Song hành với bê tông đúc sẵn và kết cấu thép tiền chế, các cấu kiện composite dạng mô-đun, tấm tường và mô-đun 3D đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong đa dạng các loại hình công trình từ dân dụng, công nghiệp cho đến hạ tầng.
Để tối đa hóa hiệu quả của các giải pháp này, ông Việt kiến nghị các cơ quan quản lý cần khẩn trương ban hành các chỉ dẫn kỹ thuật, định mức kinh tế – kỹ thuật, nhằm tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc cho việc áp dụng công nghiệp hóa xây dựng trong các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước và dự án PPP.
Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đỗ Mạnh Tuấn nhận định rằng vật liệu xanh, vật liệu không nung và các cấu kiện lắp ghép đang sở hữu tiềm năng phát triển to lớn, nhờ vào nhu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiến độ và phát triển bền vững. Tuy nhiên, việc thay đổi thói quen sử dụng vật liệu truyền thống, cũng như tích hợp các giải pháp lắp ghép ngay từ giai đoạn thiết kế, vẫn là những thách thức cần được giải quyết triệt để.
Các chuyên gia cũng kiến nghị cần tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách nhằm khuyến khích mạnh mẽ việc sử dụng vật liệu xây dựng xanh, vật liệu tiết kiệm tài nguyên và các cấu kiện lắp ghép. Đồng thời, cần lồng ghép các tiêu chí này vào các dự án đầu tư công, nhà ở xã hội và các công trình sử dụng vốn Nhà nước để tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn ngành.
